Home Các số bản tin Kỷ niệm 50 năm “Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển” (23/10/1961 -23/10/2011)

Kỷ niệm 50 năm “Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển” (23/10/1961 -23/10/2011)

Email In PDF.

KỶ NIỆM 50 NĂM “NGÀY MỞ ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN”

(23/10/1961 -23/10/2011)

Lịch sử hình thành

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Đế quốc Mỹ hất cẳng Pháp dựng nên chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền Nam Việt Nam. Chính quyền Diệm đã ra sức chống phá Hiệp định Giơ-ne-vơ, cự tuyệt hiệp thương, tổng tuyển cử thống nhất Nam - Bắc, tiến hành chính sách tố cộng, diệt cộng, lê máy chém đi khắp nơi hòng tiêu diệt phong trào cách mạng miền Nam. Trước tình hình đó, tháng 01/1959, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 15, khóa II xác định con đường giải phóng miền Nam là con đường bạo lực cách mạng. Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ 15 đã tạo ra bước ngoặt cho cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công tạo nên bước nhảy vọt mà đỉnh cao là phong trào đồng khởi 1959 - 1960. Càng đấu tranh cách mạng, lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam không ngừng lớn mạnh, phát triển thành các Tiểu đoàn, Trung đoàn chủ lực, bắt đầu hình thành ba thứ quân: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích.

Nhận rõ nhu cầu cấp bách cần phải chi viện kịp thời vũ khí, thuốc men và trang bị quân sự cho đồng bào chiến sĩ miền Nam, ngày 19/5/1959, Tổng quân ủy và Bộ Quốc phòng thành lập đoàn công tác quân sự đặc biệt, sau đổi tên là đoàn 559 có nhiệm vụ mở đường vận chuyển hàng hóa, tổ chức đưa đón cán bộ từ Bắc vào Nam và ngược lại.

Tháng 7/1959, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập đoàn vận tải thủy 603, bí mật hoạt động dưới tên gọi “Tập đoàn đánh cá sông Gianh”. Những ngày đầu hoạt động khó khăn, lại không am hiểu tình hình các tỉnh duyên hải phía Trung bộ, nên chuyến vượt biển bằng thuyền buồm của tàu 603 không thành công.

Ngày 23/10/1961, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập đoàn vận tải biển 759. Sự ra đời của đoàn 759 và sự khai thông tuyến chi viện Bắc - Nam trên biển là sự kiện rất có ý nghĩa; các địa phương ven biển miền Nam, chiến trường Nam Bộ và cực Nam bộ sẽ nhận được chi viện trực tiếp từ miền Bắc. Đến ngày 11/10/1962, chiếc tàu gỗ gắn máy đầu tiên của đoàn 759 chở 30 tấn vũ khí rời cảng Hải Phòng đã an toàn vào đến Cà Mau ngày 19/10/1962. Từ đây, “tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển” - con đường vận chuyển vũ khí, hàng hóa chi viện cho chiến trường Miền Nam chính thức được mở ra.

Đảo Phan Vinh hôm nay

Tàu HQ 235 - bản anh hùng ca bất tử và lịch sử tên đảo Phan Vinh

Đường Hồ Chí Minh trên biển là con đường vận tải chiến lược lớn tồn tại suốt 15 năm, được tổ chức vô cùng bí mật và chặt chẽ từ việc đóng tàu, lựa chọn thuyền trưởng, thủy thủ đoàn, tàu vượt biển, đến bến bãi đổ hàng, người bốc hàng…, tất cả đều nằm dưới sự chỉ huy trực tiếp của Quân ủy Trung ương và Trung ương Cục miền Nam. Nói là tàu không số, nhưng thật ra mỗi con tàu đều mang một số hiệu đăng ký (mật danh) tại chỉ huy sở - từ tàu buồm, tàu gỗ nhỏ, đến tàu sắt trọng tải từ 50 đến hơn 200 tấn, từ đi gần bờ đến đi xa bờ trên hải phận quốc tế... Tàu HQ 235 là một trong những con tàu thực hiện các chuyến đi “tối mật”, đầy nguy hiểm nhưng không kém phần vinh dự: vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí vào miền Nam, góp phần chi viện kịp thời cho cuộc tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 của đồng bào miền Nam.

Vào ngày 01/3/1968 (mùng 2 Tết Mậu thân), tàu HQ 235 cùng với Thuyền trưởng Trung úy Nguyễn Phan Vinh và 20 cán bộ, chiến sĩ chở theo 14 tấn vũ khí bị địch phát hiện. Do tương quan lực lượng không cân sức, 14 cán bộ, chiến sĩ của tàu HQ 235 đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và hi sinh anh dũng cùng với con tàu để bảo đảm bí mật về con đường vận chuyển vũ khí, cũng như vị trí bến nhận hàng tại vùng biển Hòn Hèo, xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa.

Hai năm sau ngày hi sinh, tháng 8/1970, liệt sĩ Nguyễn Phan Vinh đã được Quốc Hội và Chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh đã được đặt cho một hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa: Đảo chìm Phan Vinh nằm ở 80 56’ vĩ Bắc và 1130 38’ kinh Đông.

Các hoạt động Kỷ niệm tại Khánh Hòa

Ngày 04/10/2011, tại buổi làm việc với đại diện các sở, ban, ngành, ông Lê Xuân Thân - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền về ngày kỷ niệm, cũng như giáo dục truyền thống, lịch sử cán bộ, chiến sĩ tàu không số gắn với đường Hồ Chí Minh trên biển cho thế hệ trẻ và nhân dân hiểu được những cống hiến hy sinh to lớn của cha anh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bên cạnh đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao phối hợp với UBND thị xã Ninh Hòa nhanh chóng khảo sát, lập kế hoạch, hoàn thiện hồ sơ để công nhận khu di tích tàu không số tại xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa là khu di tích cấp tỉnh.

Ngày 23/10/2011, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức buổi lễ kỷ niệm 50 năm “Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển” tại khu vực biển xã Ninh Vân, trước Đài tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ tàu HQ 235. Tham dự buổi lễ có đồng chí Lê Thanh Quang - Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí Nguyễn Chiến Thắng - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện Thường trực HĐND, UBND tỉnh, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, Học viện Hải quân, các cựu chiến binh và thân nhân của các chiến sĩ tàu HQ 235, lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể cùng đại diện UBND các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh. Buổi lễ gồm có các phần chính như: Lễ dâng hương tại đài tưởng niệm và Lễ thả hoa tưởng niệm trên biển. Cũng tại buổi lễ, lãnh đạo UBND tỉnh đã công bố Quyết định và trao bằng công nhận tàu HQ 235 (khu vực một nửa thân tàu trên núi Hòn Hèo, xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa) là khu di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Đường Hồ Chí Minh trên biển là một huyền thoại bất tử trong trang sử đấu tranh hào hùng chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta. Những cán bộ, chiến sĩ của đoàn tàu không số - những anh hùng đã đi vào lịch sử, sẽ mãi mãi là tấm gương cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau học hỏi, ghi nhớ và phấn đấu.

Chi Cục Biển và Hải đảo

Lần cập nhật cuối ( Thứ ba, 13 Tháng 12 2011 08:30 )  
chuyen nha tron goi, binh cuu hoa