Home các số BT Hiện trạng đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa.

Hiện trạng đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa.

Khánh Hòa là một tỉnh ven biển miền Trung với các hệ sinh thái rừng giàu tiềm năng và còn rất nhiều bí ẩn cần khám phá. Tuy nhiên, cho đến nay chúng ta vẫn chưa có nghiên cứu đánh giá về tài nguyên sinh học của tỉnh; số liệu về đa dạng sinh học hiện có còn tản mác, chưa được tập hợp, cập nhật, tổng kết và đánh giá để tạo cơ sở dữ liệu thống nhất, làm nền tảng cho việc quản lý, quan trắc biến động và để cho việc bảo vệ, theo dõi và phát triển nguồn tài nguyên

Do đó, từ năm 2012 đến năm 2014, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Khánh Hòa thực hiện nhiệm vụ sử dụng kinh phí sự nghiệp môi trường “Xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa”.

Nhiệm vụ nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu đầu tiên về đa dạng sinh học cho tỉnh, có thể cập nhật về sau, tạo cơ sở để đánh giá hiện trạng và theo dõi biến động theo thời gian, nhất là trong hoàn cảnh có sự biến động về đa dạng sinh học trước sự tác động mạnh mẽ của con người và biến đổi khí hậu. Hơn nữa, các kết quả từ nhiệm vụ còn góp phần khẳng định tầm quan trọng của tính đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng ở tỉnh Khánh Hòa trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững của quốc gia nói chung và Khánh Hòa nói riêng, tạo điều kiện triển khai các hoạt động giáo dục môi trường và du lịch sinh thái. Cơ sở dữ liệu được xây dựng sẽ giúp tạo cơ sở thực hiện tốt Kế hoạch hành động bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh Khánh Hòa vừa được xây dựng, nhất là tài nguyên rừng, vì rừng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, điều hoà nguồn nước và trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của cả tỉnh, nhất là Thành phố Nha Trang.

Trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ đã được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt kết quả nghiệm thu tại Quyết định số 3488-QĐ-UBND ngày 18/12/2014. Bài viết này xin giới thiệu sơ lượt Hiện trạng đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa như sau:

1. Thực vật:

1.1. Tính đa dạng sinh loài

Đối với thực vật bậc thấp đã ghi nhận được tổng cộng 159 loài, 66 chi, 43 họ. Đối với thực vật bậc cao được ghi nhận tổng cộng 2.208 loài của 943 chi và 196 họ. Chi tiết tại bảng dưới đây:

Kết quả tổng hợp dữ liệu các ghi nhận về thực vật tại Khánh Hòa

Nhóm thực vật

Họ

Chi

Loài

Tổng số ghi nhận

Thực vật bậc thấp (Đài thực vật)

43

66

159

233

Rêu

28

50

119

167

Địa tiễn

14

15

38

63

Giác tiễn

1

1

2

3

Thực vật bậc cao

196

943

2.208

5.115

Khuyết thực vật

27

87

186

263

Hạt trần

6

10

17

92

Hạt kín

163

852

2005

4086

Chưa định danh

0

0

0

674

Tổng cộng

239

1.009

2.367

5.348

Tính cho đến nay, tổng số loài cả thực vật bậc thấp và bậc cao ghi nhận cho tỉnh Khánh Hòa là 2.367 loài, thuộc 1.009 chi và 239 họ.

1.2. Các loài thực vật quí hiếm

Trong số lượng các loài thực vật đã ghi nhận, có 91 loài quan trọng cần thiết phải quan tâm bảo tồn tại Khánh Hòa, trong đó:

- Số loài bị đe dọa thực sự ở qui mô toàn cầu (Danh lục các loài bị đe doạ trên thế giới của IUCN 2014) là 36 loài, bao gồm 8 loài được xếp hạng rất nguy cấp, 16 loài xếp hạng nguy cấp và 12 loài sẽ nguy cấp.

- Các loài bị đe dọa ở qui mô quốc gia (Sách đỏ Việt Nam 2007) là 69, bao gồm 5 loài được xếp hạng rất nguy cấp, 34 loài xếp hạng nguy cấp và 30 loài sẽ nguy cấp.

Căn cứ trên các khảo sát ở Việt Nam và các vùng xung quanh thì đến nay người ta có thể nhận định rằng Khánh Hòa có nhiều loài đặc hữu địa phương, vốn chỉ thấy ở tỉnh Khánh Hòa hay cho khu vực Trung bộ, Tây nguyên hoặc Việt Nam. Chẳng hạn, loài Deinostigma poilanei (Pellegrin) W. T. Wang et Z. Y. Li (chưa có tên tiếng Việt), thuộc chi Deinostigma (họ Thượng tiễn - Gesneriaceae) đặc hữu của tỉnh Khánh Hòa, được tìm thấy ở Hòn Bà (địa phận huyện Khánh Vĩnh). Tại Hòn Bà, cũng ghi nhận loài Tiết mi (Thismia tentaculata) – một loài thực vật hoại sinh đặc hữu cho Việt Nam. Một loài hiếm hơn và có hoa đẹp là loài Song qua Poilane (Didymocarpus poilanei) chỉ gặp ở Nam Tây nguyên; loài này có thể thấy ở Hòn Bà và Sơn Thái.

 

Song qua Poilane (Didymocarpus poilanei) – đặc hữu Nam Tây Nguyên

(Nguồn: Báo cáo tổng kết Nhiệm vụ “Xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa” – Tháng 11/2014)

2. Động vật

2.1. Tính đa dạng loài

Số lượng các loài động vật rừng ghi nhận cho từng khu vực nghiên cứu ở Khánh Hòa được trình bày ở bảng dưới.

Tổng hợp số lượng ghi nhận động vật ở Khánh Hòa

STT

Khu vực

Thú

Chim

Bò sát

Lưỡng cư

Côn trùng

1

Khu BTTN Hòn Bà

15

115

12

14

124

2

Khu vực Sơn Thái - Giang Ly

6

35

4

7

-

3

Khu vực Hòn Vọng Phu

9

5

2

12

-

4

Khu vực Hòn Hèo

3

41

5

2

-

5

Khu vực Thung lũng Ô Kha

13

57

13

10

95

6

Khu vực bán đảo Cam Ranh

11

67

14

10

66

7

Khu vực Vạn Ninh

5

21

1

9

25

Tỉnh Khánh Hòa

62

341

51

64

310

2.2.Các loài động vật quý hiếm

Khu hệ động vật tỉnh Khánh Hòa không những có sư đa dạng cao mà còn có ý nghĩa to lớn trong bảo tồn các loài động vật bị đe dọa. Thống kê cho thấy có ít nhất 63 loài động vật đang bị đe dọa hiện sinh sống trong tỉnh Khánh Hòa, bao gồm 27 loài thú, 13 loài chim, 4 loài lưỡng cư, 17 loài bò sát và 2 loài côn trùng.  Ở quy mô quốc gia, Khánh Hòa có 52 loài động vật đe dọa, chiếm 21,58% tổng số động vật đe dọa của cả nước ở 5 lớp được điều tra. Còn ở quy mô quốc tế, số loài bị đe dọa là 37 loài, chiếm 15,16% tổng số loài động vật bị đe dọa quốc tế ở Việt Nam.

Bảng số lượng loài động vật bị đe dọa ở Khánh Hòa

 

Lớp

IUCN (2013)

SĐVN (2007)

Tổng

 

CR

EN

VU

NT

CR

EN

VU

NT

Thú

-

5

8

4

-

10

13

-

27

Chim

-

1

-

8

1

1

8

-

13

Lưỡng cư

-

-

3

-

-

-

3

-

4

Bò sát

-

2

5

1

2

8

4

-

17

Côn trùng

-

-

-

-

-

-

2

-

2

Tổng

-

8

16

13

3

19

30

-

63

(Chú thích: CR: Rất nguy cấp, EN: Nguy cấp, VU: Sẽ nguy cấp, NT: Gần nguy cấp)

Bên cạnh số lượng loài bị đe dọa, Khánh Hòa còn là khu vực có tính đặc hữu về động vật với các loài đặc hữu cho Việt Nam mà mới chỉ tìm thấy ở Khánh Hòa gồm có Myotis phanluongi, Cyrtodactylus yanbayensis, Cyrtodactylus cucdongensis, Gecko cucdongensis, Euthalia hoa.

 

Chà vá chân đen – Pygathrix nigripe

(Nguồn: Báo cáo tổng kết Nhiệm vụ “Xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học rừng tỉnh Khánh Hòa” – Tháng 11/2014)

3. Đánh giá

Từ những kết quả trên, có thể xác nhận rằng Khánh Hòa từng là nơi phát hiện đầu tiên nhiều loài động vật và thực vật có giá trị đặc biệt trong khoa học và kinh tế. Khánh Hòa có thể xem là kho báu đa dạng sinh học còn lại của nước ta. Nhiều loài chỉ được thấy ở Khánh Hòa mà thôi, chưa được tìm thấy ở bất cứ nơi nào ở Việt Nam và trên thế giới.

Nhiều loài động vật và thực vật đang được khai thác mạnh mẽ do giá trị kinh tế và cũng vì vậy chúng đối diện với nguy cơ tuyệt chủng cao. Với hơn 200 loài cây thân cho gỗ và vật liệu dùng trong xây dựng, nhiên liệu hay hay thủ công mỹ nghệ, hơn 150 loài cây thuốc, hàng trăm loài cây cảnh và hơn 60 loài cây cho thực phẩm, 91 loài thực vật và 63 loài động vật bị đe dọa thực sự theo Sách đỏ Việt Nam (2007) và Danh lục các loài bị đe doạ trên thế giới (IUCN, 2014), đã xác nhận một giá trị đa dạng sinh học rừng cực cao và cũng rất dễ bị tổn thương của tỉnh Khánh Hòa. Rừng Khánh Hòa đang chứa đựng một kho tàng tài nguyên động vật và thực vật độc đáo và quí hiếm, trong đó có hàng trăm loài thực vật của đang cần được bảo tồn khẩn cấp và lâu dài.

Ở tầm quốc tế và khu vực, các hệ sinh thái trên cạn của tỉnh Khánh Hòa được nhìn nhận có giá trị đặc biệt, do lẽ các kiểu thảm thực vật của Khánh Hòa nằm trong các khu vực quan trọng về đa dạng sinh học hàng đầu ở vùng Nam Trường Sơn: khu vực bán đảo Cam Ranh với rừng thưa ven biển (cùng các loài thực vật đặc hữu như Chai lá phảng, sao lá hình tim, v.v.) thuộc sinh cảnh ưu tiên bảo tồn SA4 và các cánh rừng phía Tây với các cánh rừng kín thường xanh (cây lá rộng, hỗn giao cây lá rộng-lá kim) các loài chim và thực vật đặc hữu thuộc khu vực ưu tiên SA3 (Baltzer và cộng sự, 2001). Đó là chưa kể các cánh rừng thường xanh bạt ngàn ở vùng Hòn Vọng Phu và khu vực Sơn Thái – Giang Ly, với tính đa dạng sinh học hàng đầu của tỉnh. Các khu vực khác còn rừng của Khánh Hòa đều chứa đựng ít nhiều các chủng loại sinh vật độc đáo và/hoặc chưa được biết tới.

Bảo Nghi - CCBVMT

 
dịch vụ chuyển nhà trọn gói đà nẵng, chuyen nha tron goi, binh cuu hoa