Home Các số bản tin Những bất cập trong việc giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đăng ký đất đai liên quan đến tổ chức, doanh nghiệp

Những bất cập trong việc giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đăng ký đất đai liên quan đến tổ chức, doanh nghiệp

Email In PDF.

Qua hội nghị đối thoại doanh nghiệp năm 2016, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi những bất cập trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Đối với lĩnh vực đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho tổ chức, doanh nghiệp có một số bất cập cần đề xuất UBND tỉnh nghiên cứu sửa đổi như sau:

1. Việc UBND tỉnh ủy quyền cho Sở Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy chứng nhận (GCN) lần đầu cho tổ chức, cơ sở tôn giáo, tổ chức nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Theo quy định tại  Khoản 1 Điều 105 Luật Đất đai: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được ủy quyền cho cơ quan tài nguyên và môi trường cùng cấp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”.

Mặt khác, hiện nay Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp đã được thành lập, cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, đảm bảo năng lực cho việc thẩm định hồ sơ cấp GCN, đăng ký biến động đất đai.

Vì vậy, đề xuất UBND tỉnh ủy quyền cho Sở Tài nguyên và Môi trường cấp GCN lần đầu tổ chức, cơ sở tôn giáo, tổ chức nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Nếu thực hiện cơ chế ủy quyền, thời gian giải quyết thủ tục được quy định rút ngắn đáng kể. Nếu ủy quyền cho Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ giảm bớt công đoạn, thời gian quyết tại UBND tỉnh.

2. Về việc các Tờ khai thực hiện nghĩa vụ tài chính nộp kèm hồ sơ đăng ký, cấp GCN

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Công văn số 15268/BTC-QLCS ngày 23/10/2014 về việc hướng dẫn tạm thời về trình tự, thủ tục thẩm định giá đất và hồ sơ, trình tự, thủ tục, luân chuyển hồ sơ của người sử dụng đất khi thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai (khoản 1 mục II), trong thành phần hồ sơ đều không có các tờ khai về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tờ khai lệ phí trước bạ nhà đất. Tại Công văn số 7639/UBND-XDNĐ ngày 01/12/2014 của UBND tỉnh về việc triển khai thực hiện Công văn số 15286/BTC-QLCS ngày 23/10/2014 của Bộ Tài chính cũng xác định thành phần hồ sơ thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai được thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính tại Công văn trên. Riêng trường hợp giao đất, cho thuê đất không thông qua hình thức đấu giá và chuyển mục đích sử dụng đất thì phải có thêm các tờ khai tiền thuê đất, sử dụng đất và lệ phí trước bạ (nếu có).

Các Tờ khai trên có nhiều thông tin (trong đó có những thuật ngữ chuyên ngành), rất khó khăn cho người sử dụng đất trong việc kê khai. Thực tế người sử dụng đất phải khai đi khai lại nhiều lần mới đạt yêu cầu, gây rất nhiều phiền hà, tốn kém thời gian. Trong khi đó số liệu kê khai của người sử dụng đất không phải là căn cứ để cơ quan thuế tính thuế mà căn cứ theo hồ sơ. Cụ thể: tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã được xác định theo quyết định giá đất, quyết định đơn giá hoặc thông báo đơn giá; lệ phí trước bạ được xác định theo đơn giá UBND tỉnh quy định; thuế thu nhập cá nhân/doanh nghiệp được xác định theo giá trị hợp đồng chuyển quyền, nếu thấp hơn giá Nhà nước quy định thì căn cứ theo giá của Nhà nước.

Vì vậy, để đơn giản hóa TTHC, tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất và cơ quan chuyển thông tin địa chính, đề xuất không yêu cầu người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất nộp các tờ khai về nghĩa vụ tài chính (tờ khai về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tờ khai lệ phí trước bạ nhà đất, tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp, tờ khai thuế thu nhập cá nhân, riêng đối với cá nhân chuyển quyền nhà ở duy nhất thì phải kê khai tờ khai thuế thu nhập cá nhân để có cơ sở xét miễn thuế thu nhập).

3. Việc đơn giản hóa thủ tục cấp GCN cho các tổ chức đang sử dụng đất trước ngày 01/7/2004

Theo quy định tại Điều 25 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, đối với các tổ chức đang sử dụng đất chưa được cấp GCN phải kiểm tra thực địa, đề xuất UBND tỉnh có ý kiến xử lý về kết quả báo cáo rà soát hiện trạng quản lý, sử dụng đất trước khi cấp GCN. Quy trình thực hiện phải qua nhiều bước: Văn phòng Đăng ký đất đai kiểm tra thực địa, lập báo cáo rà soát, Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định, trình UBND tỉnh; sau khi UBND tỉnh có ý kiến xử lý, các ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ liên quan (Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND tỉnh ban hành Quyết định giao đất hoặc cho thuê đất, ký hợp đồng thuê đất, Sở Tài chính ban hành Quyết định đơn giá, Cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính); sau đó  Văn phòng Đăng ký đất đai mới trình cấp GCN.

Với nhiều công đoạn nên thời gian thực hiện thường kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, nhất là đối với những tổ chức kinh tế đang sử dụng nhiều điểm đất, chưa có quyết định giao đất hoặc cho thuê đất. Hiện nay số lượng tổ chức đang sử dụng đất trong thực tế còn rất nhiều.

Vì vậy đề xuất thực hiện đồng thời thủ tục báo cáo rà soát hiện trạng quản lý, sử dụng đất với việc giao đất, cho thuê đất và cấp GCN đối với các tổ chức đang sử dụng đất. Khi trình UBND tỉnh báo cáo rà soát hiện trạng quản lý, sử dụng đất  phải kèm theo dự thảo Quyết định, giao đất, cho thuê đất và Quyết định giá đất (nếu thuộc trường hợp giao đất, cho thuê đất).

4. Thực hiện cơ chế liên thông giải quyết thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức

Theo Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, người xin giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất chỉ nộp hồ sơ một lần tại Sở Tài nguyên và Môi trường. Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định trình UBND tỉnh ban hành Quyết định giao đất, cho thuê đất sau khi người sử dụng đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính; ký hợp đồng thuê đất, trình cấp GCN, tổ chức bàn giao đất trên thực địa và bàn giao GCN.

Tuy nhiên quy định trên chưa được cụ thể hóa tại địa phương đối với tổ chức nên trong thực tế đã thực hiện thành 4 thủ tục riêng lẻ: thủ tục giao đất hoặc cho thuê đất (Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện); thủ tục xác định đơn giá (Sở Tài chính hoặc Sở Tài nguyên và Môi trường, Cục Thuế tỉnh thực hiện); thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính (Cục Thuế tỉnh thực hiện), thủ tục cấp GCN (Văn phòng Đăng ký đất đai thực hiện). Việc chuyển thông tin địa chính và xác định nghĩa vụ tài chính cũng thực hiện 2 lần: một lần xác định tiền sử dụng đất (hoặc tiền thuê đất) và một lần tính lệ phí trước bạ. Bất cập trên dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết, gây rất nhiều khó khăn, phiền hà cho doanh nghiệp.

Vì vậy, đề xuất UBND tỉnh quy định cơ chế phối hợp liên thông giữa các cơ quan liên quan trong việc giải quyết thủ tục cấp GCN đối với tổ chức, trong đó cơ quan thuế chỉ xác định nghĩa vụ tài chính một lần, bao gồm tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất và lệ phí trước bạ (nếu có). Cơ chế phối hợp này được UBND tỉnh ban hành chung trong Quy chế giải quyết TTHC liên quan đến tổ chức, cơ sở tôn giáo theo cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông.

5. Việc tiếp nhận và trả kết quả đối với hồ sơ đăng ký thế chấp

Đối với hồ sơ đăng ký thế chấp của hộ gia đình, cá nhân đã được UBND tỉnh đồng ý cho các Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tiếp nhận và trả kết quả tại trụ sở làm việc (theo Quyết định số 781/QĐ-UBND ngày 29/3/2016).

Hiện nay số lượng hồ sơ lĩnh vực đăng ký thế chấp nhiều, cán bộ tiếp nhận phải dành nhiều thời gian cho việc hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, luân chuyển hồ sơ từ Bộ phận một cửa Sở Tài nguyên và Môi trường về trụ sở làm việc và ngược lại. Trong khi hồ sơ phải giải quyết ngay trong ngày làm việc. Bên cạnh đó, Văn phòng Đăng ký đất đai được cung cấp trang thiết bị Văn phòng đăng ký mẫu theo Dự án hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai Việt Nam (VLAP) nên đảm bảo được yêu cầu phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, đối với hồ sơ của tổ chức, đề xuất cũng được nộp trực tiếp tại trụ sở làm việc của Văn phòng Đăng ký đất đai và nhận kết quả ngay trong buổi làm việc (sẽ được UBND tỉnh quy định chung trong Quy chế giải quyết TTHC liên quan đến tổ chức, cơ sở tôn giáo theo cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông). Việc thay đổi địa điểm tiếp nhận cũng sẽ thuận lợi cho việc giải quyết thủ tục qua mạng internet ở mức độ 3.

Phan Anh Hào - Văn phòng ĐKĐĐ

 
chuyen nha tron goi, binh cuu hoa